brat.pre-alpha

Ստուգված է Հարկային օրենսգրքով 2026 թ. հոկտեմբերի 19-ին

Ֆիզիկական անձ, ԱՁ, թե ՍՊԸ. ո՞ր հարկման ռեժիմն է ձեզ հասանելի

Հայաստանում առանձին «ինքնազբաղված» կարգավիճակ չկա։ Կա հարկման երեք ռեժիմ, և դրանցից մեկն ընտրում է ԱՁ-ն, ՍՊԸ-ն կամ, նեղ դեպքում, սովորական ֆիզիկական անձը։ Պատասխանեք երկու հարցի, և ներքևի քարտեզը ցույց կտա, թե ինչն է հասանելի ձեզ։

Ինչո՞վ եք զբաղվում
Որքա՞ն եք վաճառելու տարեկան

Եթե եկամուտը ամեն ամիս մոտավորապես նույնն է՝ տարեկան 24 մլն ֏-ը ամսական մոտ 2 մլն ֏ (≈ 5,6 հզր $, ≈ 450 հզր ₽) է, 115 մլն ֏-ը՝ մոտ 9,6 մլն ֏ (≈ 27 հզր $, ≈ 2,1 մլն ₽)։

Դոլարը և ռուբլին՝ ՀՀ ԿԲ 30 հոկտեմբերի, 2026 թ.-ի փոխարժեքով՝ $1 = 360,14 ֏, 1 ₽ = 4,49 ֏։

Ձեր տարբերակները

Ֆիզիկական անձ առանց ԱՁ

Առանց գործունեության գրանցման։ Միայն միկրո, միայն փակ ցանկի զբաղմունքներ, առանց վարձու աշխատողների։

  • Միկրոձեռնարկատիրություն: Կարելի է

    Ցանկի զբաղմունք է. կարող եք աշխատել առանց ԱՁ-ի, քանի դեռ շրջանառությունը մինչև 24 մլն ֏ է և վարձու աշխատող չունեք։

  • Շրջանառության հարկ: Չի կարելի

    Շրջանառության հարկը միայն ԱՁ-ների և կազմակերպությունների համար է։

  • Ընդհանուր ռեժիմ: Չի կարելի

    Ընդհանուր ռեժիմի համար պետք է գրանցել ԱՁ։

ԱՁ

անհատ ձեռնարկատեր

Գրանցվում է մեկ օրում, հասանելի են երեք ռեժիմն էլ։ Պարտքերի համար պատասխանատու եք ձեր գույքով։

  • Միկրոձեռնարկատիրություն: Կարելի է

    Այս գործունեությունից 0% հարկ և առանց ԱԱՀ-ի, քանի դեռ շրջանառությունը մինչև 24 մլն ֏ է։

  • Շրջանառության հարկ: Կարելի է

    Ծառայություններից և առևտրից հասույթի 10%-ը, առանց ԱԱՀ-ի։ Շեմը՝ 115 մլն ֏։

  • Ընդհանուր ռեժիմ: Կարելի է

    18% շահութահարկ և 20% ԱԱՀ առաջին դրամից։ Այս ռեժիմը գործում է, եթե այլ ռեժիմ ընտրված չէ։

ՍՊԸ

սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերություն

Առանձին իրավաբանական անձ՝ կանոնադրությամբ և տնօրենով։ Ռեժիմները նույնն են, շահույթը հանվում է շահաբաժիններով, որոնցից պահվում է 5%։

  • Միկրոձեռնարկատիրություն: Կարելի է

    Այս գործունեությունից 0% հարկ և առանց ԱԱՀ-ի, քանի դեռ շրջանառությունը մինչև 24 մլն ֏ է։

  • Շրջանառության հարկ: Կարելի է

    Ծառայություններից և առևտրից հասույթի 10%-ը, առանց ԱԱՀ-ի։ Շեմը՝ 115 մլն ֏։

  • Ընդհանուր ռեժիմ: Կարելի է

    18% շահութահարկ և 20% ԱԱՀ առաջին դրամից։ Այս ռեժիմը գործում է, եթե այլ ռեժիմ ընտրված չէ։

Ռեժիմների համեմատություն

Ռեժիմն ընտրվում է հայտարարությամբ, ոչ թե գործունեության ձևի հետ։ Դրույքներն ու ժամկետները՝ ըստ Հարկային օրենսգրքի։

Միկրոձեռնարկատիրություն

0% մինչև 24 մլն ֏

Ով կարող է
ՍՊԸ և ԱՁ։ Առանց ԱՁ-ի ֆիզիկական անձը՝ միայն փակ ցանկի զբաղմունքներով։
Շրջանառության շեմ
24 մլն ֏ նախորդ տարում։ Տարվա ընթացքում գերազանցելիս կարգավիճակը դադարում է հենց այդ պահից։
Հարկ
0%. այս գործունեությունից շահութահարկ և եկամտային հարկ չեն վճարվում։
ԱԱՀ
Չկա։
Աշխատողներ
Կարելի է, բացի առանց ԱՁ-ի ֆիզիկական անձից։ Աշխատավարձից՝ 20% եկամտային հարկ, ինչպես ամենուր։
Հաշվետվություն
Տարեկան շրջանառության հաշվետվություն մինչև փետրվարի 1-ը։ Ֆիզիկական անձը և միայն ցանկի զբաղմունքներ ունեցող ԱՁ-ն այն չեն ներկայացնում։
Ինչպես անցնել
Հայտարարություն մինչև փետրվարի 20-ը յուրաքանչյուր տարվա համար կամ գրանցումից հետո 20 օրվա ընթացքում։ Ֆիզիկական անձը հայտարարություն է ներկայացնում մինչև աշխատանքը սկսելը, արտոնագիրը տրվում է 1 աշխատանքային օրում։

Շրջանառության հարկ

Հասույթի 10%-ը մինչև 115 մլն ֏

Ով կարող է
ՍՊԸ և ԱՁ։
Շրջանառության շեմ
115 մլն ֏ նախորդ տարում։
Հարկ
10%՝ ծառայություններից և առևտրից, 7%՝ արտադրությունից, 12%՝ հանրային սննդից, 1%՝ կառավարության ցանկի IT-ի համար։
ԱԱՀ
Չկա։
Աշխատողներ
Կարելի է։ Աշխատավարձից՝ 20% եկամտային հարկ։
Հաշվետվություն
Եռամսյակային հաշվարկ մինչև հաջորդ ամսվա 20-ը և տարեկան շահութահարկի հաշվարկ։
Ինչպես անցնել
Հայտարարություն մինչև փետրվարի 20-ը յուրաքանչյուր տարվա համար կամ գրանցումից հետո 20 օրվա ընթացքում։

Ընդհանուր ռեժիմ

18% շահութահարկ և 20% ԱԱՀ

Ով կարող է
ՍՊԸ և ԱՁ։
Շրջանառության շեմ
Չկա։
Հարկ
Շահույթի 18%-ը։
ԱԱՀ
20% առաջին դրամից։
Աշխատողներ
Կարելի է։ Աշխատավարձից՝ 20% եկամտային հարկ։
Հաշվետվություն
ԱԱՀ-ի և շահութահարկի հաշվարկներ։
Ինչպես անցնել
Ոչինչ պետք չէ. այս ռեժիմը գործում է, եթե հայտարարությունը ժամանակին չի ներկայացվել։

Պարտադիր վճարներ հարկից բացի

Հարկից բացի ԱՁ-ն ֆիքսված գումարներ է վճարում, և միկրոն ոչ բոլորից է ազատում։

Ֆիզ. անձ միկրոյով

Շահութահարկի նվազագույն գումար

Չի վճարվում

Ոչ։

Կուտակային կենսաթոշակային վճար

Կամավոր

Կամավոր։

Դրոշմանիշային վճար

Օրենքը չի հստակեցնում

Օրենքը վճարող է համարում ծառայությունների դիմաց եկամուտ ստացող ֆիզիկական անձանց և միկրոյի համար բացառություն չի նախատեսում։

Առողջության ապահովագրավճար

Օրենքը չի հստակեցնում

Օրենքի տեքստից միանշանակ չի հետևում, թե արդյոք այն վերաբերում է միկրոյով ֆիզիկական անձին։

ԱՁ միկրոյով

Շահութահարկի նվազագույն գումար

Չի վճարվում

Ոչ։

Կուտակային կենսաթոշակային վճար

Կամավոր

Կամավոր։

Դրոշմանիշային վճար

Վճարվում է

12 000 ֏՝ մինչև 12 մլն շրջանառության դեպքում, 120 000 ֏՝ ավելիի. մինչև հաջորդ տարվա ապրիլի 20-ը։ Միայն ցանկի զբաղմունքներ ունեցող ԱՁ-ն չի վճարում։

Առողջության ապահովագրավճար

Վճարվում է

2026՝ 129 600 ֏ մեկ գումարով մինչև հուլիսի 20-ը, եթե 2025-ի եկամուտը 2 400 001 ֏ կամ ավելի է։ 2027-ից՝ 10 800 ֏ ամեն ամիս մինչև 20-ը, առանց շեմի։

ԱՁ շրջանառության հարկով

Շահութահարկի նվազագույն գումար

Վճարվում է

5 000 ֏ ամսական, 60 000 ֏ տարեկան. մինչև հաջորդ տարվա ապրիլի 20-ը։

Կուտակային կենսաթոշակային վճար

Վճարվում է

5 000 ֏ ամսական, եթե ծնվել եք 1974 թվականին կամ ավելի ուշ. մինչև հաջորդ տարվա ապրիլի 20-ը։

Դրոշմանիշային վճար

Վճարվում է

12 000 ֏՝ մինչև 12 մլն շրջանառության դեպքում, 120 000 ֏՝ ավելիի. մինչև հաջորդ տարվա ապրիլի 20-ը։

Առողջության ապահովագրավճար

Վճարվում է

2026՝ 129 600 ֏ մեկ գումարով մինչև հուլիսի 20-ը, եթե 2025-ի եկամուտը 2 400 001 ֏ կամ ավելի է։ 2027-ից՝ 10 800 ֏ ամեն ամիս մինչև 20-ը, առանց շեմի։

Ում համար է միկրոն փակ

Բացառությունները նշված են բառերով, առանց կոդերի, և վերջում գրված է «և նմանատիպ աշխատանքներ ու ծառայություններ»։ Շրջանառության հարկը փակ է շատ ավելի նեղ շրջանակի համար։

Միկրո՝ ըստ գործունեության տեսակի

  • Ապրանքների վերավաճառք
  • Աուդիտորական կազմակերպություններ
  • Նոտարներ
  • Բանկեր և ապահովագրական ընկերություններ
  • Կրիպտոարժույթի ծառայություններ
  • Գրավատներ, արտարժույթի փոխանակում, վճարային կազմակերպություններ
  • Խաղային բիզնես
  • Սաունաներ և բաղնիքներ
  • Վարձավճար, տոկոս և ռոյալթի պայմանագրով ստացողներ

Միկրո՝ ըստ ծառայության

  • Ծրագրային ապահովման մշակում
  • Տեղեկատվության մշակում և փոխանցում
  • Դիզայն
  • Թարգմանություն
  • Գովազդ և մարքեթինգ
  • Իրավաբանական ծառայություններ
  • Հաշվապահական ծառայություններ
  • Խորհրդատվություն
  • Ինժեներական և փորձագիտական ծառայություններ
  • Գիտահետազոտական աշխատանքներ
  • Բժշկական և ատամնատեխնիկական ծառայություններ
  • Վարսավիրություն և մարմնի խնամք
  • Ավտոսպասարկում
  • Միջնորդություն, այդ թվում՝ անշարժ գույքի
  • Շինարարություն և ճարտարապետական նախագծում
  • Անշարժ գույքի գնահատում
  • Հանրային սնունդ Երևանում
  • 2025-ի հուլիսի 1-ից՝ կառավարման խորհրդատվություն, անձնակազմի ծառայություններ, միջքաղաքային ավտոբուսներ

Շրջանառության հարկ

  • Իրավաբանական և հաշվապահական ծառայություններ
  • Աուդիտորական կազմակերպություններ և փաստաբաններ
  • Նոտարներ
  • Ֆինանսական գործունեություն և կրիպտոարժույթ
  • Խաղային բիզնես
  • Կառավարման խորհրդատվություն
  • Անձնակազմի ընտրություն և տրամադրում

Ցանկ առանց ԱՁ-ի ֆիզիկական անձի համար

Միայն այս զբաղմունքներով կարելի է աշխատել միկրոյով առանց ԱՁ գրանցելու (Հարկային օրենսգրքի հավելված 3)։ Ցանկը փակ է։ Սեղմեք կետի վրա՝ տեսնելու, թե ինչ է այն ներառում։ Օրենսգիրքը կոդեր չի նշում, ուստի բացատրությունները համադրված են գործունեության տեսակների դասակարգչի հետ։

Պատվերով պատրաստում և նորոգում

Ծառայություններ

Շեմը նույնն է՝ 24 մլն ֏, բայց հաշվվում է միայն այս զբաղմունքների շրջանառությունը։ Ինչպես ձևակերպել կարգավիճակը՝ հաջորդ բաժնում։

Ինչպես դառնալ միկրո առանց ԱՁ-ի

Կարգը՝ ըստ Հարկային օրենսգրքի 267-րդ հոդվածի և հարկային ծառայության ձևերի, համադրված այդպես աշխատող մարդկանց փորձի հետ։

  1. 1

    Ստուգեք զբաղմունքը և սահմանափակումները

    Ձեր բոլոր զբաղմունքները պետք է լինեն վերևի ցանկից։ Դրանց շրջանառությունը տարեկան՝ ոչ ավելի, քան 24 մլն ֏. նախորդ տարվանը ստուգվում է մուտքի պահին, ընթացիկինը՝ աշխատելու ընթացքում։ Եթե նոր եք սկսում, նախորդ տարվա շրջանառություն չկա, և պայմանը բավարարված է։ Չի կարելի օգտագործել ԱՁ չհանդիսացող այլ ֆիզիկական անձանց աշխատանքը և մասնակցել համատեղ գործունեության, ապրանքների մատակարարման կոմիսիայի կամ գործակալության պայմանագրերին։

  2. 2

    Ստացեք ՀՎՀՀ

    Եթե ՀՎՀՀ դեռ չունեք, դիմեք հարկային ծառայություն՝ անձնագրով կամ նույնականացման քարտով և հանրային ծառայությունների համարանիշով (ՀԾՀ) կամ այն չունենալու մասին տեղեկանքով։ Հաշվառվում եք ձեր հասցեն սպասարկող ստորաբաժանումում՝ հաշվառման հասցեով, իսկ դրա բացակայության դեպքում՝ փաստացի բնակության վայրով։

  3. 3

    Ստացեք մուտք հաշվետվությունների համակարգ

    Հայտարարությունը ներկայացվում է file-online.taxservice.am համակարգում։ ՀՀ նույնականացման քարտով և Mobile ID-ի կամ նույնականացման քարտի ստորագրությամբ մուտքը բացվում է ինքնուրույն՝ «Ներկայացնել հայտ», էլ. փոստի հաստատում, համաձայնագրի ստորագրում, մուտքանունը գալիս է էլ. փոստով։ Առանց նույնականացման քարտի՝ լիազորված անձի միջոցով, լիազորագրով. փաստաթղթերը ներկայացվում են հարկային ծառայության սպասարկման սրահում, secretariat@petekamutner.am հասցեով կամ e-request.am-ով։

  4. 4

    Ներկայացրեք հայտարարությունը մինչև աշխատանքը սկսելը

    «Հայտարարություն անհատ ձեռնարկատեր չհանդիսացող ֆիզիկական անձի միկրոձեռնարկատիրության սուբյեկտ համարվելու վերաբերյալ» (համակարգում՝ ձև 258)։ Դրանում նշվում են ՀՎՀՀ-ն, ՀԾՀ-ն, հասցեն, ցանկի զբաղմունքները, գործունեության վայրը և ժամկետը՝ ամիս, մի քանի ամիս, տարի կամ մի քանի տարի։ Ֆիզիկական անձի համար փետրվարի 20-ի ժամկետ չկա. հայտարարությունը ներկայացվում է աշխատանքը սկսելուց կամ շարունակելուց առաջ։

  5. 5

    Ստացեք արտոնագիրը

    Հարկային ծառայությունը արտոնագիրը տալիս է մեկ աշխատանքային օրվա ընթացքում։ Դրանում նշված են զբաղմունքները, գործունեության վայրը, ժամկետի սկիզբը և ավարտը։

Քանի դեռ արտոնագիրը գործում է

  • Այս զբաղմունքներից հարկեր չկան։ Մնում են ներմուծման վճարները, ակցիզային, բնապահպանական և ճանապարհային հարկերը։
  • Հաշվետվություններ չեն ներկայացվում. հարկային ծառայությունը նշում է, որ միկրոյով ֆիզիկական անձը հաշվետվություն չի ներկայացնում։
  • ՀԴՄ կիրառելու պարտականությունն օրենսգիրքը դնում է կազմակերպությունների, ԱՁ-ների և նոտարների վրա։ ԱՁ չհանդիսացող ֆիզիկական անձն այդ ցանկում չէ։
  • Ժամկետի ավարտից հետո աշխատելու համար պետք է մինչև աշխատանքը շարունակելը նոր հայտարարություն ներկայացնել։
  • 24 մլն ֏-ից ավելի շրջանառություն կամ ձեզ համար աշխատող այլ անձ՝ կարգավիճակը կորչում է մինչև տարվա վերջ։ Դրանից հետո կարելի է աշխատել միայն որպես ԱՁ կամ կազմակերպություն։

Լուծված չէ

  • Դրոշմանիշային վճար և առողջության ապահովագրավճար. օրենքներն ուղղակի չեն ասում՝ վճարում է արդյոք միկրոյով ֆիզիկական անձը։ Հարկային տեսչությունները մարդկանց տարբեր պատասխաններ են տվել։
  • Առանց ՀՀ նույնականացման քարտի օտարերկրացի. հարկային ծառայությունը նկարագրում է միայն լիազորված անձի միջոցով մուտքը։ Մարդիկ ՀՎՀՀ և մուտքանուն ստացել են հարկային տեսչություն այցելելիս, բայց այդ կարգը պաշտոնապես ոչ մի տեղ նկարագրված չէ։
  • Ինչպես դադարեցնել արտոնագրի գործողությունը ժամկետից շուտ, ոչ մի տեղ նշված չէ։

Աղբյուրներ՝ Հարկային օրենսգիրք, հոդվածներ 267–270, 558-Ն հրաման՝ հայտարարության և արտոնագրի ձևերով, հարկային ծառայության ուղեցույց միկրոյի մասին (հունիս 2026), դրոշմանիշային վճարի մասին օրենք, հոդված 11։

Ժամկետներ

  1. Գրանցումից 20 օր հետո

    Միկրո կամ շրջանառության հարկ ընտրելու վերջին օրը։ Բաց թողնելու դեպքում՝ ընդհանուր ռեժիմ։

  2. Փետրվարի 1

    Միկրոյի տարեկան հաշվետվություն նախորդ տարվա համար։

  3. Փետրվարի 20

    Միկրոյի կամ շրջանառության հարկի հայտարարություն այս տարվա համար։ Ներկայացվում է ամեն տարի նորից։

  4. Հունվարի, ապրիլի, հուլիսի, հոկտեմբերի 20

    Շրջանառության հարկի հաշվարկ ավարտված եռամսյակի համար։

  5. Ապրիլի 20

    ԱՁ-ի ֆիքսված վճարները նախորդ տարվա համար և շահութահարկի տարեկան հաշվարկ։

  6. 2026-ի հուլիսի 20

    ԱՁ-ի առողջության ապահովագրավճարը 2026-ի համար։ 2027-ից՝ ամեն ամիս մինչև 20-ը։

Ինչ է փոխվում

Արդեն օրենքում է

  • 2027-ի հունվարի 1

    Էլեկտրոնային առևտրի հարթակների օպերատորները բացառվում են միկրոյից և շրջանառության հարկից (ՀՕ-83-Ն)։

  • 2027-ի փետրվարի 1

    Բանկում բաժնեմաս ունեցող կազմակերպությունները բացառվում են միկրոյից և շրջանառության հարկից (ՀՕ-385-Ն)։

  • 2027-ի հունիսի 1

    Ռիելթորական ծառայությունները և անշարժ գույքի կառավարումը բացառվում են միկրոյից (ՀՕ-391-Ն)։

Հայտարարված, բայց չընդունված

  • 2027-ից միկրոյի 50 մլն ֏ շեմը հայտարարել է վարչապետը։ 2026-ի հոկտեմբերի 19-ին գործող Հարկային օրենսգրքում այն չկա. մինչև փոփոխությունը շեմը 24 մլն ֏ է։
  • Դրամարկղային կտրոնի երեք խախտման համար միկրոյից և շրջանառության հարկից հինգ տարով զրկելը կառավարության ծրագրի կետ է, ոչ թե օրենք։

Հաճախ տրվող հարցեր

Ծրագրավորող եմ։ Կարո՞ղ եմ միկրոյով աշխատել

Ոչ։ Ծրագրային ապահովման մշակումն ուղղակիորեն նշված է բացառությունների ցանկում, 267-րդ հոդվածի 5-րդ մասի 2-րդ կետ։ Սովորական ճանապարհը շրջանառության հարկով ԱՁ-ն է՝ հասույթի 10%-ը կամ 1%, եթե ձեր գործունեության կոդը կառավարության ցանկում է։

Սա ինքնազբաղվածության նմա՞ն է

Ամենամոտը միկրոյով ֆիզիկական անձն է, բայց միայն փակ ցանկի զբաղմունքների համար և առանց աշխատողների։ Առանձին կարգավիճակ չկա. միկրոն հարկման ռեժիմ է, որն ընտրում են ԱՁ-ն, ՍՊԸ-ն կամ ֆիզիկական անձը։

Միկրոն նշանակում է ընդհանրապես առանց հարկերի՞

Առանց այդ գործունեությունից շահութահարկի կամ եկամտային հարկի և առանց ԱԱՀ-ի։ Միկրոյով ԱՁ-ն միևնույն է վճարում է դրոշմանիշային վճար և առողջության ապահովագրավճար, իսկ աշխատողների աշխատավարձից պահվում է սովորական 20% եկամտային հարկ. մեկ աշխատողի համար 5 000 ֏-ը վերացվել է 2023 թվականի հուլիսից։

Ի՞նչ կլինի, եթե բաց թողնեմ փետրվարի 20-ը

Որպես կանոն, ամբողջ տարին կանցնի ընդհանուր ռեժիմով՝ 20% ԱԱՀ և 18% շահութահարկ։ Միկրոյի կամ շրջանառության հարկի հայտարարությունը ներկայացվում է ամեն տարի նորից, ինքնըստինքյան չի երկարաձգվում։

ԱՁ, թե՞ ՍՊԸ

Հարկման ռեժիմները նույնն են։ ՍՊԸ-ն առանձին իրավաբանական անձ է. գումարը դրանից հանվում է շահաբաժիններով, որոնցից 5% հարկ է պահվում։ ԱՁ-ն ավելի հեշտ է բացել և վարել։

Աղբյուրներ՝ ՀՀ հարկային օրենսգիրք 2026 թվականի սեպտեմբերի 1-ից գործող խմբագրությամբ, առողջության համընդհանուր ապահովագրության մասին օրենք։ Սա ակնարկ է, ոչ թե խորհրդատվություն։ Եթե վստահ չեք, թե արդյոք ձեր զբաղմունքը բացառություն է, հարցրեք հարկային ծառայությանը՝ ըստ գործունեության կոդի։